سیستم سقف شیشهای یا اسکایلایت (Skylight)
اسکایلایت یا سقف شیشهای سازهای نورگذر است که در سقف ساختمانها به جای مصالح رایج اجرا شده و ضمن تامین زیبایی ساختمان، امکان بهرهمندی هر چه بیشتر بخشهای مرکزی ساختمان را از نور طبیعی فراهم میکند. روشنایی روز از طریق روشنایی آسمان و نیز از طریق تابش مستقیم خورشید تامین میشود. امروزه اسکایلایتها به صورت وسیعی در تامین روشنایی روز برای ساختمانهای مسکونی، عمومی و تجاری به کار برده میشوند.
افزایش دریافت نور خورشید از طریق کاهش نیاز به مصرف نور مصنوعی، منجر به صرفهجویی در مصرف انرژی، کاهش قابل توجه هزینههای ساختمان و کاستن از اثرات سوء زیست محیطی ناشی از تامین انرژی میشود. از طرف دیگر نشان داده شده که قرارگرفتن در معرض نور طبیعی منجر به افزایش بهرهوری ساکنان ساختمانهای اداری شده و از این طریق نیز عامل موثری در کسب و کار محسوب میشود.
نورگیری از سقف (اسکایلایت) در ترکیب با نورگیری از دیوارهها (پنجرهها) میتواند بخش بسیار زیادی از ساختمان را از روشنایی روز بهرهمند کند. حتی در روزهای ابری نیز، دریافت نور از طریق اسکایلایت بین 3 تا 10 برابر موثرتر از دریافت نور از طریق پنجرهها میباشد. در برخی از ساختمانها حتی میتوان به این روش، تا حدود 80 درصد روشنایی مورد نیاز را تامین کرد. به کمک نورگیری از سقف (اسکایلایت) میتوان فضاهای مرکزی ساختمان را از نور طبیعی بهرهمند کرد.
با تعبیهی شیشههای مدرن در ساختار اسکایلایت، میتوان مانع از درخشندگی آزار دهنده خورشید در داخل ساختمان شده و در عین حال نور را به سطح وسیعتری از ساختمان پراش داد.
سازه اسکایلایت باید خود ایستا بوده و با ضریب اطمینان مناسبی قادر به مقاومت در برابر بارهای باد، برف، زلزله و بارهای حرارتی باشد. به این منظور اغلب لازم است از مقاطع فولادی به عنوان اسکلت سازهای اسکایلایت استفاده شود. با این وجود معمولا مشابه با پنجرهها، از پروفیلهای آلومینیومی برای نگهداری شیشهها استفاده میشود.
علاوه بر پایداری در برابر بارهای وارده، لازم است که اسکایلایت عملکرد حرارتی و صوتی مناسبی نیز داشته باشد. به این معنا که در فصول سرد سال مانع از اتلاف انرژی حرارتی داخل ساختمان بوده و در فصول گرم سال نیز دریافت حرارتی قابل قبولی را داشته باشد. مقاومت اسکایلایت در برابر عبور امواج صوتی با بسامدهای مختلف نیز عامل دیگری است که میتواند در مکانهایی که در معرض آلودگی صوتی بالایی قرار دارند، یکی از فاکتورهای مهم طراحی بهشمار آید.
اسکایلایت بسته به نیازهای ساختمان میتواند شکلهای بسیار متنوعی داشته باشد. برخی از متداولترین اشکال اسکایلایت عبارتند از: ساختار پیرامونی (Pyramid)، تک شیبه (Single Slope)، دو شیبه دارای خط الراس (Double sloped Ridgelites)، خط الراسی با انتهای باز یا شیشهای (Ridgelites with Hipped or Glazed ends)، پلیگون قطعهای و شعاعی (segmented and radius polygon)، گنبدی قطعهای و شعاعی (segmented and radius dome) و همچنین سایهبانها (Canopies) و اتاقهای حمام آفتاب (Solariums).
اسکایلایتها میتوانند به نحوی طراحی و ساخته شوند که دارای عملکرد مکانیکی نیز بوده و در مواقع مورد نیاز باز یا بسته شوند.
